Komisarskich w Polsce jest stosunkowo niewielu. Na początku lat 1990-tych było nas - noszących to nazwisko - 255 osób (według "Słownika nazwisk współcześnie w Polsce używanych" pod red. prof. dr hab. Kazimierza Rymuta, wydanego przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie, a opracowanego na podstawie bazy PESEL).
kieleckie 55 katowickie 5 radomskie 54 chełmskie 4 warszawskie 34 jeleniogórskie 4 łódzkie 24 leszczyńskie 4 częstochowskie 15 płockie 4 gdańskie 10 wałbrzyskie 4 wrocławskie 10 opolskie 3 suwalskie 8 kaliskie 1 zamojskie 8 szczecińskie 1 krakowskie 7
Z kolei "Słownik nazwisk używanych w Polsce na początku XXI wieku" (również opracowany przez prof. dr hab. Kazimierza Rymuta na podstawie bazy PESEL, wydany przez Instytut Języka Polskiego PAN w Krakowie i uwzględniający nowy podział administracyjny) podaje, że w roku 2002 było w Polsce 260 osób noszących nazwisko Komisarski/Komisarska.
lp. powiat liczba mężczyźni kobiety
osób
1 konecki 55 25 30
2 m. Łódź 19 10 9
3 warszawski 18 11 7
4 zwoleński 18 8 10
5 m. Radom 17 8 9
6 m. Wrocław 12 7 5
7 m. Gdynia 10 5 5
8 radomski 10 4 6
9 m. Suwałki 9 5 4
10 głubczycki 8 5 3
11 m. Częstochowa 8 3 5
12 m. Kraków 8 3 5
13 białobrzeski 6 2 4
14 piaseczyński 6 3 3
15 grójecki 5 4 1
16 kamieński 5 3 2
17 krasnostawski 5 3 2
18 rawicki 5 2 3
19 zamojski 5 3 2
20 m. Chorzów 4 1 3
21 m. Jelenia Góra 4 1 3
22 radomszczański 4 2 2
23 świdnicki 4 1 3
24 gostyniński 3 1 2
25 częstochowski 2 1 1
26 lipski 2 0 2
27 m. Leszno 2 1 1
28 pruszkowski 2 0 2
29 górowski 1 0 1
30 otwocki 1 1 0
31 suwalski 1 0 1
32 wielicki 1 0 1
-----------------------------------------
RAZEM 260 123 137
Jak widać, wielu Komisarskich mieszka w powiecie koneckim oraz w bliższych i dalszych okolicach Radomia (tutaj trudniej się dopatrzyć tak wyraźnego skupiska, jak w powiecie koneckim). Być może słuszne jest podejrzenie, że wszyscy Komisarscy pochodzą z jednego z tych dwóch miejsc.
Moi przodkowie (w linii męskiej) pochodzą z powiatu koneckiego, dokładniej z Radoszyc. Najwcześniejszym znanym mi przodkiem był Andrzej Kommissarski, który najprawdopodobniej żył w drugiej połowie XVIII wieku na terenie parafi Mnin (w powiecie koneckim, na południe od Radoszyc). Andrzej Kommissarski był moim (6x pra)dziadkiem. Jego syn (a mój (5x pra)dziadek) Ignacy Kommissarski, przywędrował do Radoszyc, gdzie rodzina Komisarskich osiadła na dłużej. Tutaj kolejno rodzili się mój (4x pra)dziadek Jakób, praprapradziadek Jan, prapradziadek Franciszek, pradziadek Karol i dziadek Jan. Zmieniła się w tym czasie pisownia nazwiska (z Kommissarski na Komisarski), status społeczny (Ignacy Kommissarski był chłopem, a jego syn Jakób mieszczaninem trudniącym się płóciennictwem). Mój dziadek opuścił Radoszyce i przeniósł się do Łodzi (gdzie i ja mieszkam). W dalszym ciągu w Radoszycach zamieszkuje jednak bardzo wielu Komisarskich. Przypuszczam, że wszyscy oni są potomkami Ignacego Kommissarskiego, a więc moimi krewnymi. Materiały archiwalne, do których miałem dostęp pozwoliły mi prześledzić losy radoszyckich Komisarskich od roku 1810 do roku 1885. W roku 1885 żyło w Radoszycach kilkunastu potomków Ignacego, noszących nazwisko Komisarski(a).
Jeśli chodzi o radomskich Komisarskich (tak będę ich nazywał), to moja wiedza na ich temat jest niewielka. Kilkoro spośród nich kontaktowało się ze mną za pośrednictwem komputera (e-mail, Gadu-Gadu). Krótka wymiana zdań nie doprowadziła do odkrycia wspólnych korzeni.
Czy Komisarscy radoszyccy (wywodzący się z powiatu koneckiego) i Komisarscy radomscy są spokrewnieni? Tego (jeszcze) nie wiem. Pewne poszlaki wskazują jednak na możliwość takiego pokrewieństwa: Żona mojego pradziadka, Karola, Maria z Łuszczyńskich, urodziła się w Zwoleniu, a więc tam, gdzie znajduje się główne skupisko radomskich Komisarskich. Czy to przypadek? Możliwe, że tak, ale możliwe jest też, że Karol poznał swoją przyszłą żonę odwiedzając krewnych w Zwoleniu. Z jednej strony wydaje się to trochę nieprawdopobne, bo musieliby to być dalecy krewni (nie zauważyłem ubytku jakiegokolwiek Komisarskiego z Radoszyc w całym okresie 1810-1885). Nie będę miał jednak pewności, dopóki nie przejrzę materiałów archiwalnych związanych ze Zwoleniem, a na to, niestety, w najbliższym okresie nie będę miał czasu.